Beroemd of berucht? De laatste weken kwam Italië’s meest befaamde appellatie Brunello minder flatterend in het nieuws. Voor sommige huizen misschien terecht, maar niet voor deze. Vandaag degusteren we een wijn van Castiglion del Bosco, ook wel bekend als de ‘Sleeping Giant’ omdat het huis in nagenoeg geen enkele gids of ranking is terug te vinden. Het gaat bij Castiglion del Bosco om het maken van schitterende wijn, en niet om het halen van de hitparades.
Je kunt niet meer naakt zonnen in je eigen tuin of Google Maps en Microsoft Earth hebben het gezien. Dat ondervinden nu ook de veelgeplaagde Italiaanse wijnbouwers in Montalcino.
Volgens de Italiaanse zakenkrant Il Sole 24 Ore kwam het Italiaanse gerecht de fraude met Brunello (in Italië ondertussen bekend als ‘Brunellopoli’) op het spoor via satelliet- en luchtopnames van de wijngaarden in Brunello. Zo werden discrepanties ontdekt tussen de opgegeven productiecijfers van het Consorzio del Vino Brunello di Montalcino en de productiemogelijkheden van de wijngaarden in Montalcino.
Producenten werkten met ’spookwijngaarden’ die er na satellietcontrole niet bleken te liggen. Volgens de Italiaanse zakenkrant wilden sommigen meer Brunello produceren dan de beschikbare wijngaarden in de DOCG aankunnen. Daarom werden druiven van buiten de DOCG toegevoegd aan Brunello. De fraude was dus niet bedoeld om de Sangiovese-gebaseerde Brunello-wijnen ‘ronder’ te maken, wel om meer Brunello te kunnen produceren en verkopen.
U kon er de voorbije dagen niet om heen. Via de media kwam de Italiaanse wijnwereld de afgelopen dagen in opspraak. In concreto ontstond er opschudding rond het nieuws over twee verschillende wijnschandalen. We zien het als onze plicht om hier kort op te reageren en u tevens gerust te stellen, wanneer het gaat over het gamma van A Wine Affair & Enoteca Stappato.
Bij een eerste schandaal werden wijnproducenten van zogenaamde bulkwijnen, zijnde wijnen van 70 eurocent tot 2 euro, beschuldigd van het vermengen van meststoffen, zoutzuren en andere producten in hun wijnen om zo de kostprijs te drukken. Wij hebben ons in het verleden steeds de vraag gesteld hoe het mogelijk is dat sommige huizen erin slagen om, volgens hen, kwaliteitswijnen aan te bieden aan dergelijke prijzen. Als men de kosten van productie, manuren, glas, kurk, etiketten en verpakking in rekening brengt, is het een zo goed als onbegonnen zaak om een wijn van een zeker niveau te produceren.
Vanaf de start hebben wij met A Wine Affair en Enoteca Stappato gefocust op kwaliteitswijnen. Wij hebben voortdurend contact met onze wijndomeinen en gaan ook geregeld op bezoek om zo de filosofie achter het wijnmaken te begrijpen en een goede verstandhouding op te bouwen. Kwaliteit in en passie voor de wijn is voor ons uiterst belangrijk en wij betalen graag dat extraatje om topkwaliteit blijvend te garanderen. Met een gerust hart kunnen wij zeggen dat praktijken zoals hierboven vermeld niet voorkomen binnen onze wijndomeinen.
Een tweede schandaal dat opschudding veroorzaakte, ging over het toevoegen van andere niet-inheemse druivensoorten aan de Brunello-wijnen, de elitewijn van Italië. Brunello moet volgens de wijnwetgeving voor 100% uit Sangiovese grosso-druif bestaan. Nu blijkt dat er een aantal grote huizen systematisch andere druivensoorten toegevoegd hebben, zodat men de productie kon opvoeren om aan de stijgende vraag te voldoen en/of om de wijn toegankelijker te maken voor bepaalde markten zoals de Amerikaanse wijnmarkt. De domeinen genoemd in dit schandaal zijn huizen die op grote schaal Brunello verbouwen. Zij staan samen in voor een een derde van de productie. Zijn zij het slachtoffer geworden van hun eigen “succes”?
Wij hebben in het verleden bewust gekozen voor een domein dat zich op de achtergrond houdt. Robert Parker (The Wine Advocate) noemt Castiglion del Bosco “a sleeping giant”, omdat het domein niet meedoet aan allerhande concours en marketingstunts, maar gewoon topwijnen willen maken van de Sangiovese Grosso. Deze passie voor wijn primeert boven het commerciële aspect. Wij bezochten het huis nog een maand geleden en we kunnen u naar eer en geweten zeggen dat eerlijkheid en kwaliteit in de wijnen hier primeert. Castiglion del Bosco is dan ook bij geen enkel onderzoek betrokken.
Als laatste willen we duidelijk stellen dat we deze schandalen betreuren en daarenboven zeker ook niet goedkeuren. Als jong bedrijf dat kwaliteit hoog in het vaandel draagt, willen we ons dan ook duidelijk distantiëren van dergelijke praktijken.
Indien u hierover nog verdere vragen heeft, kan u ons steeds bereiken via ons gekend e-mailadres info@awineaffair.be of info@stappato.be of kan u ons bereiken op ons algemeen nummer 051 68 62 91.
Een 7-koppige delegatie van wijnliefhebbers staat te wachten op wat achteraf een onvergetelijke ervaring zou worden. Het was reeds mijn vierde bezoek aan Castello di Monsanto, het Chianti-domein in Toscane waar ik bijna 8 jaar geleden mijn hart verloren heb.
Toen Fabrizio Bianchi in 1961 Monsanto opkocht, werd hij één van de pioneers in de moderne revolutie binnen de Chianti-makers. Zijn strijd voor het afschaffen van het verplichte percentage witte druiven in Chianti-wijnen, evenals het verkrijgen van toelating om roestvrij-stalen vaten te gebruiken voor de gisting, brachten de Chianti-traditie tot een nieuwe hoogte. De geschiedenis van Monsanto begint in 1962. Toen maakte hij zijn eerste jaargang met als belangrijkste drijfveer de eerste cru te maken in het Chianti Classico-gebied. Daartoe werd de wijngaard Il Poggio, een uitstekend gelegen perceel, steen voor steen vrijgemaakt. Dit perceel levert de Il Poggio Riserva op, een uitzonderlijke Chianti die alleen in de grote jaren wordt gebotteld. Het terroir van Castello di Monsanto is een synergie tussen het land, zijn geschiedenis, klimaat en ecosysteem.
Vandaag de dag leidt de dochter Laura Bianchi het domein geruggensteund door oenoloog Andrea Giovannini. Hij is sinds 2001 werkzaam bij Castello di Monsanto en was voorheen de grote man was achter Ornellaia. Andrea is misschien wel de oenoloog die het best van allemaal de Sangiovese-druif begrijpt en dit levert dan ook uitzonderlijke resultaten op.
(v.l.n.r. Jens Van Vlem, Laura Bianchi, Andrea Giovannini en Jeroen Vandensande)
Il Poggio Chianti Classico Riserva, gemaakt van 90% Sangiovese en 10% Canaiolo en Colorino, is het vlaggenship van het domein. De druiven zijn afkomstig van de Il Poggio-wijngaard (5,5 hectare groot op 310 meter hoogte). Het was de eerste Chianti Classico Cru en ook vandaag is deze wijn het meest prestigieuze product van de Azienda. De wijn staat dan ook wereldwijd bekend als één van de beste Chianti die er bestaan. Il Poggio kenmerkt zich door zeer edele aroma’s in de neus en een grote finesse in de mond. Het is een wijn die schitterend kan ouderen tot meer dan 20 jaar, hetgeen vandaag de dag niet meer als evident wordt beschouwd in de wijnwereld. In het begin smaken we jong, rijp fruit. Na een aantal jaar krijgen we meer aroma’s van gedroogd fruit, zoals gedroogde vijg en op zijn hoogtepunt krijgen we de edele aroma’s van tabak en cederhout (het sigarenkistje). Gewoon groots!
Na een uitgebreide rondleiding in de indrukwekkendekelders hadden we het genoegen om tijdens de lunch de nieuwe jaargangen te proeven, alsook enkele oudere jaren. We startten met de Fabrizio Bianchi Chardonnay 2005 en 2006, die beide niet moeten onderdoen voor hun grote broers uit pakweg Chablis of Puligny-Montrachet. Vervolgens kwamen achtereenvolgens de Chianti Monrosso 2006, de Chianti Classico 2006 en de Chianti Cl. Riserva 2005 aan de beurt; elk top in hun soort. Dit was echter het begin. Zowel Nemo 2004, een monocépage Cabernet Sauvignon met een complexiteit die men zelden in Bordeaux terugvindt, als Il Poggio Chianti Cl. Riserva 2004 overtroffen alle verwachtingen. Het oogstjaar 2004 is voor deze cru’s misschien wel het grootste van de laatse 10 jaar. Tenslotte degusteerden we Il Poggio 1999, perfect geouderd en mooi in balans maar nog jaren potentieel, Il Poggio 1982, nog vol rijp fruit en zeer genietbaar, en Fabrizio Bianchi Sangiovese 1975, hun Sangiovese uit de experimentele Scanni-wijngaard. Voor deze laatste heb ik woorden te kort. Deze wijn had alles: complexiteit, elegantie, finesse, edele tannines en een verfijnde afdronk. Zelden zo’n grootse wijn geproefd.
Ooit werd Prosecco vooral via de klassieke methode gemaakt, door middel van hergisting op de fles. Tegenwoordig is de tank favoriet, metodo Charmat, wat zeer bevredigende resultaten oplevert en gunstiger is voor de prijs. Prosecco is er als frizzante en spumante, met een steeds verdere verschuiving naar het laatste. Toch is de hoeveelheid koolzuur doorgaans wat minder dan bij veel andere mousserende wijnen, wat aangenaam aandoet. Minder serieus, ongecompliceerd. Verreweg de meeste wijn is droog en bubbelend, hoewel er ook halfzoete en zoete versies gemaakt worden, net als stille wijnen. Kenmerkend is de aangenaam milde smaak, met een vleug amandelen.
Prosecco is vaak een goed alternatief voor de haast onbetaalbare Champagnes, maar ook in blinde degustaties tussen zijn soortgenoten, waaronder de Spaanse Cava-wijnen of de Franse Crémants, staat hij meestal zijn mannetje. Zijn frisse, speelse zuurtjes maken hem uiterst geschikt als aperitief of als starter van een maaltijd.
Er is vandaag de dag zeer veel Prosecco op de markt van alle allooi. Het merendeel wordt gebotteld als IGT, maar de enige echte en vaak meest kwalitatieve Prosecco is de Prosecco DOC. Deze laatste mag enkel geproduceerd worden in de dorpjes Conegliano en Valdobbiadene. Bovendien mag er in de DOC slechts 15% andere druiven worden toegevoegd, terwijl binnen de IGT-paraplu men veel minder strikt is.
Wie flink zoekt, kan binnen de DOC uiterst interessante ontdekkingen doen. Zo hebben we vorig jaar een volledig dag gespendeerd aan het zoeken naar een interessante Franciacorta, zeg maar de Italiaanse Champagne, en een kwalitatieve Prosecco DOC. Met Le Marchesine uit de Franciacorta mocht u in het najaar van 2007 al kennismaken, maar wij zijn zeer verheugd om na lange maanden ook onze nieuwe Prosecco voor te stellen, nl. Collalto.
Collalto ligt in het hartje van de Prosecco-regio en is reeds jaren actief in de business. Zij produceren Prosecco met hart en ziel. Niet alleen maken zij één van de meest verfijnde Prosecchi, maar ze doen dit met zo’n passie en vooral met respect voor het landschap en de natuur. Vanaf eind maart zal hun Prosecco DOC Extra Dry te verkrijgen zijn bij A Wine Affair. De primeur vindt waarschijnlijk plaats op de derde openflessendag van Stappato op zondag 30 maart 2008 te Leuven in de Geertrui-abdij. Wenst u op de hoogte te blijven, stuur dan gerust een mailtje naar info@stappato.be.
